سیستم عصبى،اجتماعى از سلول ها است که بخشى از آنها در تشکیل شبکه ارتباطى و بخشى دیگر هم در تشکیل ماده محافظ این شبکه شرکت مى ‏کنند.شبکه ارتباطى به وسیله نورونها شکل مى ‏گیرد.سلول هاى شبکه ارتباطى براى دریافت و ایجاد جریان عصبى و همچنین انتقال این جریان به سایر نورونها و همچنین سلول هاى حساسه، متمایز شده اند. مغز انسان تقریبا از ۱۰۱۲ نورون تشکیل شده است. 

 

سلول هاى محافظ سیستم عصبى شامل نوروگلیاها است که به معنى متصل ‏کننده نورونها به همدیگر مى ‏باشند (Nerve Glue). این سلول ها نه تنها در نگهدارى و محافظت نورونها در یک محیط محدود و مخصوص بسیار مؤثرند، بلکه باعث افزایش سرعت انتقال ایمپالسهاى الکتریکى در طول آکسون نیز مى ‏شوند.تعداد سلول هاى نورگلیا در مغز انسان، ده برابر بیشتر از تعداد نورونهاى موجود در مغز است.

سیستم عصبى اکثر حیوانات به دو قسمت سیستم عصبى محیطى (PNS) و سیستم عصبى مرکزى (CNS) تقسیم مى‏شوند.

تصاویر زیر:

 

 

 

 

 


سیستم عصبى محیطى(Peripheral nervous system)

سیستم عصبى محیطى، ارتباطى را بین دستگاه اعصاب مرکزى و قسمتهاى مختلف بدن و محیط خارج به وجود مى ‏آورد. این سیستم متشکل از قسمتهاى زیر است:

1- بخشهاى حسى که از رسپتورهاى حسى ساخته شده‏ اند.
2- بخشهاى حرکتى که براى ایجاد فعالیتهاى عضلانى و یا فعالیتهاى ترشحى، فرمانهایى را به ارگانهاى مربوطه صادر مى‏ نمایند.
3- نورونهاى آورنده اولیه.

بخشهاى حرکتى شامل رشته‏ هاى حرکتى سوماتیک (بدنى)،گانگلیونهاى اتونومیک و بالاخره رشته‏ هاى اتونومیک هستند.

 

رشته ‏هاى اتونومیک به سه قسمت:
نورونهاى سمپاتیک، پاراسمپاتیک و انتریک (روده‏اى) تقسیم مى ‏شوند.

رشته ‏هاى حرکتى سوماتیک، باعث انقباض عضلات اسکلتى بدن شده و رشته‏ هاى حرکتى اتونومیک در تحریک و همچنین مهار فعالیت عضلات صاف، غدد و عضله قلب نقش مهمى را ایفا مى‏ کنند. سلسله اعصاب سمپاتیک، کل ارگانهاى بدن را براى انجام فعالیتهاى حیاتى آماده نگه مى ‏دارند و این عمل در حالى انجام مى ‏گیرد که سلسله اعصاب پاراسمپاتیک و انتریک در حال انجام دادن فعالیتهاى عادى خودشان هستند.

 


سیستم عصبى مرکزی(Central nervous system)

سیستم عصبى مرکزى شامل نخاع شوکى و مغز است.

 

 

 


 

قسمتهاى مختلف مغز انسان براساس پیدایش آنها در دوران جنینى به پنج ناحیه تقسیم مى ‏شوند که عبارتند از:

۱-میلانسفالون

۲-متانسفالون

۳-مزانسفالون

۴- دیانسفالون

۵-تلانسفالون

 

چگونگى تشکیل سیستم اعصاب مرکزى بدین طریق است که در ضمن نمو جنین یک قسمت از لوله عصبى نخاع شوکى را مى ‏سازد و انتهاهاى سرى لوله عصبى که به مغز تبدیل خواهد شد، ابتدا سه برجستگى به نام حبابهاى مغزى اولیه را تشکیل مى ‏دهد (تصویر)، این حبابها عبارتند از:

1- مغز قدامى
2- مغز میانى
3- مغز خلفى که به طناب نخاعى پیوسته است.

در قسمت زیر چگونگى تشکیل بخشهاى مختلف مغزى انسان نشان داده شده است:

-حباب مغزى قدامى (پروزنسفالون)شامل:
تلانسفالون- دیانسفالون

-حباب مغزى میانى (مزانسفالون)عبارتنداز:
پایه‏هاى مغزى- تکمه‏هاى چهارگانه

-حباب مغزى خلفى (رمبانسفالون)شامل:
متانسفالون- میلانسفالون

 

تلانسفالون نیمکره‏ هاى مغز و دیانسفالون عناصر اطراف بطن میانى را که مبدأ پیدایش تالاموس، هیپوتالاموس، ساب ‏تالاموس و اپى‏ تالاموس است، به وجود مى‏ آورد.متانسفالون،پل مغزى و مخچه را ایجاد مى ‏کند و میلانسفالون بصل‏النخاع را به وجود مى ‏آورد.

منبع:

از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار).چاپ فجر.بهار ۱۳۸۵

 

منابع (References)

-نراقى،محمد على؛ حاجى حسینى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.

-آمرى نیا، رضا؛ بهروزى راد، نازیلا. ترجمه: ساختمان و عمل مغز و اعصاب پرفسور ویلیام ویلیس. مؤسسه انتشارات تلاش.

-کوثریان، سید حسین.نوروآناتومى (کالبدشناسى سلسله اعصاب مرکزى). مؤسسه انتشارات باورداران.

-شادان، فرخ.ترجمه: فیزیولوژى پزشکى پرفسور آرتورگایتون. جلد دوم، انتشارات شرکت سهامى چهر.

-میناگر،علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پرفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.

موضوعات فیزیوتراپی شامل

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)