اندام فانتوم (اندام شبح) عبارت است از درک قسمتی از بدن که قطع شده و دیگر وجود ندارد (آمپوتاسیون). در بسیاری از افراد که بخشی از اندام آنها قطع شده است اختلالات حسی همانند درد، خارش و سوزش در ناحیه ای که وجود ندارد ایجاد می شود که به آن درد فانتوم  یا درد فانتوم اندام (Phantom limb pain) می گویند.

به طورکلی مکانیسم های پیشنهادی نظری در ارتباط با توضیح درد فانتوم اندام عبارتند از:

  • مکانیسم های محیطی
  • مکانیسم های مرکزی در نخاع یا مغز (شامل حساس شدن طناب نخاعی، سازماندهی مجدد قشری و تئوری نوروماتریکس)
  • مکانیسم های سایکوژنیک

مطالعات نشان می دهد بیمارانی که تحت آمپوتاسیون قرار گرفتند، اندام فانتوم را به مراتب بیشتر از کسانی که به طور مادرزادی فاقد بخشی از اندام بودند تجربه می کنند (Melzack, et al).

ملزاک (Melzack) در سال 1989 پیشنهاد کرد که اندام های فانتوم  بوسیله یک شبکه نورونی (Neural network) یا نوروماتریکس (Neuromatrix) که شامل حلقه هایی که تالاموس، کورتکس سوماتوسنسوری (حسی-پیکری)، سیستم لیمبیک و کورتکس ارتباطی (Association cortex) را یکپارچه می کنند ایجاد می گردند. در این روش، ادراک های بدن ما سیال (Fluid)، داینامیک و به طور مداوم متغییر هستند.

 

 

این واقعیت که فانتوم ها تقریبا در همه افراد آمپوته بزرگسال وجود دارند شواهد قانع کننده ای از یک شبکه نورونی مسئول برای این تجربه ها فراهم می کنند (ملزاک).

نویسنده: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است.

رویکردی جدید در فیزیوتراپی (A new approach in physiotherapy)

 درد (Pain) به عنوان یک پدیده پیچیده (Complex phenomenon)-قسمت اول

درد (Pain) به عنوان یک پدیده پیچیده (Complex phenomenon)-قسمت دوم