جهت مطالعه مقاله سیستم اکستراپیرامیدال (Extrapyramidal system) اینجا کلیک کنید.

 

راه های خارج هرمی

راه های اکستراپیرامیدال

Extrapyramidal tracts

 

راههاى خارج هرمى شامل راههاى ذیل می باشند:

1-راه روبرواسپاینال(Rubrospinal Tract): فیبرهاى این راه از نورونهاى هسته قرمز(Red Nucleus) مغز میانى جدا مى شوند (تصویر زیر).



 


هسته قرمز خود فیبرهاى آوران را از قشر حرکتى و مخچه دریافت مى کند.در فانیکولوس خارجى نزول مى کنند.فیبرهاى روبرواسپاینال در لامیناى V، VI، VII نخاع پایان مى یابند و در انسان از سگمنتهاى سینه اى پایین تر نمى روند.در این لامیناها فیبرها روى نورونهایى ختم مى شوند که نورونهاى حرکتى آلفا و گاما را که به گروه عضلات فلکسور مى روند، تحریک مى کنند.در صورت قطع این راه، هیچ اختلال بالینى شناخته نشده است.


2- راه تکتواسپاینال(Tectospinal Tract): این فیبرها از کالیکولوس فوقانى (دو تکمه فوقانى از تکمه هاى چهارگانه مغز میانى) مبدأ مى گیرند (تصویر فوق). کالیکولوس فوقانى مرکز رله ایمپالسهاى بینایى است. در نخاع اکثر این الیاف در چهار سگمنت گردنى فوقانى روى اینتر نورونهاى لامیناهاى VI، VII و VIII پایان مى یابند. این راه ازطریق اینتر نورونهاى مذکور،مسئول حرکات رفلکسى سر و گردن در ارتباط با تحریکات بینایى است و در فانیکولوس قدامى نزول مى کند.


3- راه مشبکى- نخاعى(Reticulospinal Tract):
شامل دو راه مى باشد. یک راه به نام
 رتیکولو اسپاینال پونتاین که از تشکیلات مشبک پل مغزى سرچشمه مى گیرد و یک راه به نامرتیکولو اسپاینال مدولارى که از تشکیلات مشبک بصل النخاع مبدأ مى گیرد(تصویر ذیل).



 


راه رتیکولو اسپاینال پونتاین در لامیناهاى VIIو VIIIو راه رتیکولو اسپاینال مدولارى در لامیناى IX و VII خاتمه مى یابند.اولى در فانیکولوس قدامى و راه رتیکولو اسپاینال مدولارى در فانیکولوسلترال نزول مى کند.

هر دو مسیر رتیکولو اسپاینال، موتو نورونهاى آگزیال (محورى) و قسمت پروگزیمال اندام را کنترل مى کنند و آنها مسیرهاى سوپرا اسپاینال اصلى جهت کنترل وضعیت نشستن و ایستادن و حرکات خودکار نظیر راه رفتن و دویدن مى باشند.

4- راه دهلیزى- نخاعى(Vestibulospinal Tract): قسمت عمده این راه،راه وستیبولو اسپاینال خارجى نامیده مى شود و منحصرا از هسته وستیبولار خارجى (هسته Deiters)مبدأ مى گیرد (تصویر زیر) و یک راه دیگر وستیبولو اسپاینال داخلى است.هر دو راه,در فانیکولوس قدامى نزول مى کنند و روى اینتر نورونهاى لامیناهاىVII و VIII نخاع و همچنین بعضى مستقیما روى نورونهاى حرکتى آلفا و گاما پایان مى یابند.

 

 

شکل زیر:


 

 

راه وستیبولو اسپاینال اثرات زیر را دارد:

1- انقباض عضلات اکستانسور همان طرف (شامل اندامها و ستون فقرات) که در مقابل وزن مقاومت مى کنند و در نتیجه این راه در ارتباط با وضعیت ایستاده و حفظ آن است و براى حفظ تعادل در هنگام استراحت و راه رفتن اهمیت دارد.

2- باعث استراحت عضلات فلکسور مى شود.

در بیمارانى که مغز میانى و قسمت فوقانى پل مغزى آنها دچار آسیبهاى شدید مى شود یا در حیوانات آزمایشى که ساقه مغزى در سطحى بالاى هسته وستیبولار قطع شده است، عضلات اکستانسور بدن در حالت انقباض مداوم باقى مى ما نند که به این وضعیت Decerebrate Rigidity گفته مى شود.اگر هسته وستیبولار به طریق جراحى تخریب شود، تون عضلانى اکستانسورها برطرف مى گردد یا کاهش مى یابد.


5- راه زیتونى- نخاعى(Olivospinal Tract): راه زیتونى- نخاعى یا الیاف هلوک از زیتون بصل النخاع شروع مى شوند و به همراه الیاف دهلیزى- نخاعى وارد طناب قدامى نخاع مى گردند و در مجاورت شیار قدامى جانبى تا نخاع گردنى امتداد دارند.


6- راه مخچه اى- نخاعى(Cerebellospinal Tract): رشته هایى هستند که احتمالاً از قشر قسمت کرمینه مخچه شروع شده و در طول طناب قدامى نخاع پایین مى آیند.چنین راهى یا عملاً وجود ندارد و یا اگر وجود داشته باشد، از نظر عملکردى مهم نیست.زیرا مخچه معمولاً هیچ گونه کنترل مستقیمى بر روى انقباض عضلانى ندارد،اما در رابطه با تنظیم اعمال حرکتى به صورت یک مقایسه کننده عمل مى نماید و به واسطه ارتباطاتى که با بخشهاى دیگرCNS برقرار مى سازد در کنترل حرکت نقش دارد که قبلا در قسمت تئوری سیستم ها بیان گردید.


*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است.


منبع:از کتاب ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی به ترجمه و تدوین نویسنده وبلاگ(فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار).چاپ فجر.بهار ۱۳۸۵(چاپ اول)

منابع (References)

- نراقى، محمد على؛ حاجى حسینى، داود ترجمه نوروآناتومى
W.C. Wongck. انتشارات جعفرى.

-آمرى نیا، رضا؛ بهروزى راد، نازیلا ترجمه ساختمان و عمل مغز و
اعصاب پرفسور ویلیام ویلیس. مؤسسه انتشارات تلاش.

-Barbara F. Westmoreland/ Medical Neuroscience

-Arthur C.Guyton/Basic Neuroscience: Anatomy & Physiology

-Williams & Warwick/ Gray's Anatomy


موضوعات فیزیوتراپی شامل:

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

مقالات رادیولوژی