بیماری پارکینسون

Parkinson's Disease

 

بیماری پارکینسون (PD) سومین بیماری شایع سیستم عصبی مرکزی است.این بیماری یک بیماری تخریبی و به آهستگی پیشرونده ای است که یک نفر از هر هزار نفر جمعیت زن و مرد و یک نفر از هر صد نفر بالای 75 سال را گرفتار می کند.سن شروع بیماری متغیر بوده متوسط سن شروع 58 سال است و این زمانی است که بیماری ازنظر بالینی واضح است ولی افراد جوانتر معاف نیستند.




اولین بار جیمز پارکینسون در سال 1917 این بیماری را بنام فلج لرزان توصیف کرد که اکنون نام او برای این بیماری بکار می رود.در این بیماری میزان ماده ای میانجی بنام دوپامین کاهش می یابد که علت آن تخریب قسمتی از مغز بنام جسم سیاه (Substantia Nigra ) می باشد که در ساختن دوپامین نقش دارد.جسم سیاه بخشی از مغز بنام عقده های قاعده ای (Basal Ganglia) است.عقده های قاعده ای یک بخش بسیار مهم جهت کنترل حرکت (Motor Control) در فعالیت های روزمره می باشد.

 

تصویر زیر:

 

 

 


بیماران PD در شروع حرکت, در مسیر حرکت و پایان حرکت مشکل دارند.به کندی این بیماران در شروع و ادامه فعالیتهای حرکتی "برادی کینزی" گفته می شود.از دیگر مشخصه های مهم این بیماری لرزش در حالت استراحت (Resting Tremor) است.نوع خاصی از سفتی در عضلات ایجاد می شود که می تواند هر دو گروه عضلات خم کننده و صاف کننده(عضلات فلکسور و اکستانسور) را درگیر کند که به آن "رژیدیتی" می گویند و معمولا به صورت پدیده چرخ دنده ای (cogwheel phenomenon) است.میزان رژیدیتی درصورت وجود استرس, اضطراب, حرکت اندام مقابل و یا در حالت ایستاده نسبت به نشسته تشدید می شود.بسیاری از بیماران اختلالاتی در تکلم, بلع ,افزایش تعریق, افزایش فعالیت غدد چربی,صورت یخ زده و گاها آبریزش دهان دارند.شیوع دمانس وافسردگی در بیماران PD شایع است.

درصورت پیشرفت شدید بیماری مفاصل زانو,ران و تنه حالت خمیده پیدا می کنند و سر به جلو تمایل پیدا می کند.بیماران پارکینسون نه تنها در انجام فعالیت های حرکتی متوالی مشکل دارند,بلکه در انجام فعالیت های حرکتی همزمان نیز با مشکل روبرو می شوند.فرد مبتلا که قامت خمیده دارد در راه رفتن قدمهای کوتاه برمی دارد.عدم ثبات وضعیتی مشکل بزرگی برای آنهاست و بیمار به علت ازدست دادن تعادل دچار زمین خوردن های مکرر می گردد.

اختلال عملکرد تنفسی یک یافته شایع در افراد PD است.همچنین وضعیت خمیده و بی حرکت در آنها منجر به اختلالات تنفسی و ناراحتی های قلبی-عروقی می گردد.


درمان (Treatment):

-درمان دارویی طبق نظر متخصص مغز و اعصاب صورت می گیرد

-درمان جراحی استریوتاکسیک که دربرگیرنده تخریب مناطق مختلفی درتالاموس جهت ازبین بردن انواع لرزش و اختلالات حرکتی است که البته پس از عرضه درمان های دارویی کاهش یافته است.همچنین ازطریق تحریک مزمن با فرکانس بالای هسته های قدامی-وسطی تالامیک,گلوبوس پالیدوس داخلی و هسته ساب تالامیک مشخص شده است که برای لرزش(ترمور),دیس کینزی و دیستونی بی خطرتر و موثرتر از تخریب بافتی است.تکنیک های پیوند مغز با تاثیر بر سیستم دوپامینرژیک استریاتال تکامل یافتند.در ابتدا اتوگرفت های مدولاری آدرنال انجام می شد ولی اخیرا بافت جسم سیاه جنین انسان,نتایج امیدوارکننده ای را فراهم ساخته است که نیاز به بررسی های بیشتری دارند. 

-درمان با فیزیوتراپی

تکنیک های فیزیوتراپی بر روی عوارض عضلانی-اسکلتی متمرکز شدند و سعی در افزایش دامنه حرکتی مفاصل,کاهش رژیدیتی,بهبود هماهنگی,افزایش انعطاف پذیری و حفظ توانایی های عملی دارند.

دو دلیل واضح برای ارجاع زودرس افراد PD به فیزیوتراپی عبارتنداز:

1-نیاز به آگاهی در جهت حفظ انعطاف پذیری عضلانی-اسکلتی

۲-آگاهی جهت حفظ یک شیوه زندگی فعال و کاستن میزان تخریب و زوال ذهنی که می تواند منجر به کاهش فعالیت فیزیکی و ذهنی گردد.

به طور کلی اهداف درمانی فیزیوتراپی در بیماران پارکینسون شامل موارد ذیل می باشد:

  • جلوگیری از کوتاهی ها و تصحیح پوسچر غلط
  • افزایش دامنه حرکتی عملکردی در تمام مفاصل
  • جلوگیری یا به حداقل رساندن آتروفی عضلانی ناشی از عدم استفاده(disuse Atrophy) و ضعف عضلانی ( Muscle Weakness)
  • افزایش آگاهی های پوسچرال و واکنش های تعادلی همراه با اطمینان دادن به بیمار
  • بهبود وضعیت راه رفتن (gait) ازطریق کلامی و افزایش توجه بیمار مورد نظر
  • حفظ یا بهبود میزان استقامت فرد(Endurance) وهمچنین آموزش روشهای حفظ انرژی به بیمار و خانواده
  • آموزش استراتژی های شناختی و ادراکی
  • کمک کردن به تطابق روانی در ناتوانی مزمن و اصلاح شیوه زندگی
  • بهبود سیستم تنفسی ازطریق افزایش ظرفیت حیاتی و افزایش expansion قفسه سینه. افزایش کارایی سیستم تنفسی باعث کاهش میزان خستگی فرد می شود و به بهبود گفتار کمک می کند. 
نویسنده مقاله:فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار
 
موضوعات فیزیوتراپی شامل:

مقالات فیزیوتراپی 

مقالات استخوان شناسی

مقالات آناتومی اندام فوقانی

مقالات آناتومی اندام تحتانی

مقالات آناتومی ستون فقرات

مقالات حرکت شناسی (کینزیولوژی)

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

مقالات شکستگی استخوانها و جراحی های ارتوپدی

مقالات روماتولوژی (شامل اصطلاحات،اختلالات و بیماریهای روماتیسمی و روماتیسم خارج مفصلی)

مقاله های دستگاه عصبی مرکزی و محیطی (cns & pns)

مقالات سیستم عصبی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقالات سیستم تنفسی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مقاله های سیستم حسی، درد و موضوعات آن

مقالات سیستم عروقی، بیماریها و اختلالات مربوطه

مروری بر آناتومی سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی ازطریق تصاویر 

اخبار کنگره ها و سمینارهای فیزیوتراپی 

مهمترین اخبار دکترای حرفه ای فیزیوتراپی

مطالب و موضوعات متفرقه (مقالاتی درباره فشار خون، دیابت، بیوفیزیک، رادیولوژی،فیزیولوژی و تست خون، برخی از بیماری ها و...)

مقالات ورزش و تغذیه (شامل موضوعات تحرک و فعالیت بدنی،تغذیه صحیح،چاقی،اضافه وزن،کنترل وزن و غیروه)

مقالات قلب و عروق (شامل مفاهیم، اختلالات و مقاله های آموزشی)

مقالات رادیولوژی